Màn hình tinh thể lỏng hay LCD (Liquid crystal display) là loại thiết bị hiển thị cấu tạo bởi các tế bào (các điểm ảnh) chứa tinh thể lỏng có khả năng thay đổi tính phân cực của ánh sáng và do đó thay đổi cường độ ánh sáng truyền qua khi kết hợp với các kính lọc phân cực. Một cách dễ hiểu, LCD loại công nghệ màn hình dùng đèn nền để tạo ánh sáng chứ không tự phát sáng được.
Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, các tivi LCD gần đây đều được chiếu sáng bằng đèn CCFL (Cold Cathode Fluorescent Lamp – đèn huỳnh quang cathode lạnh). 3 thành phần cơ bản của LCD là lớp phủ, tấm phim và đèn nền. Trong đó, lớp phủ và tấm phim quyết định màu sắc góc nhìn, độ phản chiếu, còn đèn nền của LCD sẽ quyết định độ sáng màn hình. Và đèn nền của LCD chính là CCFL.
Cấu tạo của màn hình LCD
Màn hình LCD được cấu tạo bởi nhiều lớp xếp chồng lên nhau. Trong đó, lớp đầu tiên là đèn nền hay ánh sáng trắng, được sử dụng trong các màn hình thông thường được cấu tạo từ huỳnh quang. Lớp thứ 2 là kính lọc phân cực rồi nằm dọc lọc ánh sáng tự nhiên, 2 lớp kính có điện cực kẹp chặt lớp tinh thể lỏng ở giữa. Và một lớp kính lọc phân cực nằm ngang, kết thúc bằng gương phản xạ ánh sáng cho người quan sát.
Từ cấu tạo như đã đề cập phía trên, màn hình LCD hiện nay được chia làm 2 loại như sau:
- Màn hình LCD ma trận thụ động (dual scan twisted nematic, DSTN LCD): Là loại màn hình LCD có đặc điểm đáp ứng tín hiệu khá chậm (300ms) và dễ xuất hiện các điểm sáng xung quanh điểm bị kích hoạt làm cho hình dễ nhòe.
- Màn hình LCD ma trận chủ động: loại màn hình này thay thế lưới điện cực điều khiển bằng loại ma trận transistor phiến mỏng (Thin Film Transistor – TFT LCD) với thời gian đáp ứng nhanh và chất lượng hình ảnh vượt xa so với DSTN LCD. Các điểm ảnh sẽ được điều khiển độc lập bởi một transistor và được đánh dấu địa chỉ phân biệt. Điều đó khiến cho trạng thái của từng điểm ảnh có thể điều khiển độc lập, đồng thời và tránh được bóng ma thường gặp ở DSTN.
Hiển thị màu sắc và sự chuyển động trên màn hình LCD
Màn hình LCD hiển thị màu sắc được là bởi những điểm ảnh chứa tinh thể lỏng có thể thay đổi màu sắc cũng như cường độ ánh sáng. Những điểm này hiển thị màu sắc theo quy tắc phối màu phát xạ từ 3 gam màu chính là đỏ, lục và lam. Nghĩa là những điểm ảnh sẽ tắt hoặc bật 3 màu này để tạo ra một điểm màu, khi tập hợp nhiều điểm màu thì cho ra một hình ảnh hiển thị trên màn hình LCD.
Để làm điều này, cùng một lúc các điện thế thích hợp sẽ được đặt vào các điểm ảnh con nằm trên cùng một hàng, đồng thời phần mềm trong máy tính sẽ ra lệnh áp điện thế vào những cột có các điểm ảnh con cần bật.
Vì mật độ điểm ảnh trên LCD rất thấp nên khi bạn đưa màn hình ra ngoài ánh sáng mặt trời thì màu sắc hiển thị rất kém cũng như dễ nhìn thấy các hoạt điểm ảnh trên màn hình.
MÀN HÌNH IPS LCD
Màn hình IPS bao gồm những thành phần đặc trưng của LCD, tuy nhiên điểm khác biệt của màn hình này là các lớp tinh thể lỏng giờ đây được xếp theo hàng ngang (đây là nguồn gốc của cụm từ "In Plane") song song với 2 lớp kính phân cực ở trên và dưới thay vì vuông góc. Sự thay đổi này làm giảm lượng ánh sáng tán xạ, cung cấp góc nhìn rộng và tái tạo màu sắc tốt.
Màn hình IPS hiển thị hình ảnh với gam màu rộng hơn, thường được sử dụng trong các thiết bị cao cấp, rất thích hợp cho thiết kế đồ họa vốn đòi hỏi khắt khe về chất lượng hiển thị, ngoài ra màn hình IPS còn cung cấp góc nhìn lên tới 178 độ so với phương ngang, điều này có nghĩa là người dùng không nhất thiết phải ngồi trực diện vẫn có thể trải nghiệm hết chất lượng của hình ảnh.